SOI KÈO 88Đội tuyển Bồ Đào Nha và thời kỳ ‘hậu Ronaldo’
Đội tuyển Bồ Đào Nha mất gì khi không còn Cristiano Ronaldo? Trên bề mặt, đội bóng của HLV Jorge Jesus vẫn thắng Xứ Wales để lọt vào tứ kết Nations League với ngôi đầu bảng. Nhưng nhược điểm đầu tiên đã lộ rõ: thủng lưới quá nhiều.
Tỷ lệ thủng lưới tăng dần đều
So sánh thành tích giữa đội tuyển Bồ Đào Nha có và không có Cristiano Ronaldo là điều mà giới quan sát đã làm không biết bao nhiêu lần. Nhưng cần lưu ý: đấy là thời kỳ Ronaldo vẫn còn là thủ quân (những trận "vắng Ronaldo" trong cuộc so sánh chỉ là những trận nhất thời). Bây giờ, lại có thêm đối tượng so sánh mới: Bồ Đào Nha trong thời kỳ không còn Ronaldo. Tính từ sau World Cup 2022, Bồ Đào Nha thủng lưới 24 bàn trong 37 trận có Ronaldo (bình quân 0,63 bàn/trận). Họ thủng lưới 13 bàn trong 12 trận vắng Ronaldo (bình quân 1,08 bàn/trận). Bây giờ, Bồ Đào Nha thủng lưới 6 bàn trong 2 trận của thời kỳ không còn Ronaldo (bình quân 3 bàn/trận).
Đội tuyển Bồ Đào Nha ( phải ) đã để thủng lưới 2 bàn trong chiến thắng trước xứ Wales
Vỏn vẹn 2 trận đấu thì chưa đủ hình thành cái tạm gọi là quy luật. Dù sao đi nữa, nếu gộp cả thời kỳ không còn Ronaldo với các trận đấu vắng Ronaldo trước đây, thì Bồ Đào Nha cũng đã thủng lưới đến 19 bàn trong 14 trận (bình quân 1,36 bàn/trận), tức là thủng lưới nhiều hơn gấp đôi so với hoàn cảnh có Ronaldo. Ở trận đầu tiên trong thời kỳ hậu Ronaldo, Bồ Đào Nha thua Đan Mạch đến 1-4 ngay trên sân nhà, và đấy là trận thua đậm nhất lịch sử khi Bồ Đào Nha đá một trận chính thức (tức không phải giao hữu) tại sân nhà. Bây giờ, tuy thắng Xứ Wales và lọt vào tứ kết Nations League với tư cách đội đầu bảng, Bồ Đào Nha vẫn để lại nỗi lo cho giới hâm mộ của họ, khi thủng lưới 2 bàn. Cả Đan Mạch lẫn Xứ Wales đều là các đội yếu trong bảng (bảng đấu của Bồ Đào Nha cũng là bảng nhẹ nhất ở đẳng cấp A của Nations League). Trên nguyên tắc, Bồ Đào Nha sẽ gặp đối thủ mạnh hơn hẳn ở vòng tứ kết (Pháp, Hà Lan hoặc Bỉ).
Đấy là vấn đề tinh thần ?
Cristiano Ronaldo là cầu thủ tấn công, vậy sao lại lấy thành tích phòng thủ để so sánh? Đây lại là chi tiết thú vị, liên quan đến lối chơi rất đặc trưng trong lịch sử đội tuyển Bồ Đào Nha. Qua bao thời kỳ, Bồ Đào Nha luôn là đội bóng có bản chất phòng ngự, dù lịch sử Bồ Đào Nha lại chỉ do các ngôi sao tấn công viết nên - từ Eusebio nửa thế kỷ trước cho đến Rui Costa, Luis Figo, Cristiano Ronaldo. Trong suốt lịch sử, tất cả những lần Bồ Đào Nha phải dừng chân ở giai đoạn knock-out của World Cup hoặc EURO (tất cả là 15 lần) đều có tỷ số hòa hoặc thua đúng 1 bàn. Ngược lại, trong 3 lần lên ngôi vô địch (EURO 1 lần, Nations League 2 lần), Bồ Đào Nha cũng chỉ hòa hoặc thắng đúng 1 bàn trong trận chung kết. Đây là đội bóng luôn đá chặt chẽ, phòng thủ kín như bưng và chỉ cần thắng 1 bàn là đủ.
Bồ Đào Nha mà thua với cách biệt nhiều hơn 1 bàn thì đấy luôn là điều rất lạ. Xưa nay, chỉ có 4 lần họ thua với cách biệt nhiều hơn 1 bàn trong các trận đấu chính thức tại sân nhà - lần gần đây nhất diễn ra cách nay đã 33 năm (thua Ý 1-3 năm 1993, ở vòng loại World Cup 1994). Cho nên, trận thua Đan Mạch 1-4, ngay khi Cristiano Ronaldo vừa tuyên bố rút khỏi đội tuyển, là một vết nhơ lịch sử bóng đá của Bồ Đào Nha. Khi cố gượng dậy sau vết nhơ ấy, thì dù Bồ Đào Nha thắng Xứ Wales 3-2, đấy cũng là tỷ số khó chấp nhận trong tiêu chuẩn của bóng đá Bồ Đào Nha. Không thể thủng lưới 2 bàn trước một đối thủ như vậy!
Bản thân Ronaldo đã "chạy không nổi" trong các kỳ EURO, World Cup gần đây. Nhưng anh vẫn còn giá trị thủ lĩnh để đốc thúc toàn đội tập trung tinh thần trong lối chơi chặt chẽ ở tuyến dưới, và là mục tiêu phía trên, khiến hàng thủ đối phương không thể xao nhãng, không dám tấn công ào ạt bằng số đông. Không còn Ronaldo thì Bồ Đào Nha bớt đi một ngôi sao hết thời, nhưng họ cũng không còn khả năng tập trung cao độ và mất luôn sở trường phòng ngự. HLV Jorge Jesus cần nhanh chóng điều chỉnh nhược điểm tinh thần, hơn là tìm người thay Ronaldo trong vấn đề chiến thuật. Bồ Đào Nha vẫn là một trong những đội mạnh nhất thế giới hiện nay, xét về lực lượng.





